Soorten kunststof verpakkingen

Kunststof verpakkingen bestaan in allerlei vormen, groottes en kleuren. Het aantal soorten kunststof verpakkingen is zeer groot: allerhande flessen, folies, potten, zakken, dozen, draagtassen, jerrycans, hoezen, blisters en kratten in tal van soorten en maten. In het huishoudelijk afval vinden we bijna al deze soorten verpakkingen weer terug, waarbij het uiteraard minder gaat om industriële verpakkingen en grote transportverpakkingen, maar vooral om primaire verpakkingen van consumentenproducten.

Een goed onderbouwd kwantitatief overzicht van al die soorten kunststof verpakkingen die in Nederland op de markt worden gebracht is niet beschikbaar.

Volgens een twintig jaar oude schatting (voorafgaand aan de verpakkings-convenanten) bestond in 1986 de bijna 200 kton kunststof verpakkingsafval in de huisvuilzakken voor ruim 30% uit verpakking van ‘vast en vers basis-voedsel’, voor ruim 20% uit andere voedselverpakkingen, voor ruim 30% uit verpakking van gebruiksgoederen, voor ruim 10% uit draagtasjes en voor 5% uit drankverpakkingen.

Eind jaren negentig was de totale hoeveelheid kunststof verpakkingen in het huishoudelijk restafval (exclusief huisvuilzakken) fors gestegen, maar de sorteerproeven van RIVM van 1998 en 1999 lieten een vergelijkbaar beeld zien wat betreft de aandelen voedselverpakkingen (totaal rond 50%), gebruiksverpakkingen (rond 30%) en draagtasjes (rond 10%). Flessen voor water, frisdrank en melk hadden toen nauwelijks enig aandeel, maar inclusief de kunststoflaag van drankkartons kwam de categorie drankverpakkingen weer rond de 5%. Er kwam geen informatie beschikbaar over de mate waarin mogelijk binnen de voedselverpakkingen een verschuiving had plaatsgevonden van kunststofverpakkingen voor vers voedsel naar verpakkingen van geconserveerd voedsel en kant- en-klaar maaltijden.

De totale hoeveelheid kunststof verpakkingen van huishoudens is sindsdien gestaag verder gegroeid: in 2008 werd exclusief achtergebleven drank en andere vervuiling en exclusief vuilniszakken alleen al via het huishoudelijk restafval meer dan 500 kton afgedankt. Daar komt nog bij het kunststofafval uit andere afvalstromen, zoals de statiegeldflessen die tegenwoordig niet meer worden hervuld (25 á 30 kton) en afdanking via andere afvalstromen, zoals kantineafval, ziekenhuisafval, bouw- en sloopafval, etc.

Op basis van de meest recente sorteerproeven van SenterNovem kan het volgende beeld worden gegeven van dit kunststof verpakkingsafval in het huishoudelijk restafval:

Soort kunststof verpakking

Kunststof verpakkingen
in huishoudelijk restafval

NL-hoeveelheid

Aandeel in totale
hoeveelheid (exclusief
vuilniszakken en vuil)

1. Grote drankflessen (> 0,5 liter) 12 miljoen kg 2,3%
2. Kleine drankflessen (≤ 0,5 liter) 17 miljoen kg 3,3%
3. Flacons (niet-drankverpakking) 39 miljoen kg 7,4%
4. Draagtasjes 35 miljoen kg 6,6%
5. Alle soorten kunststof folie 216 miljoen kg 41,0%
6. Laminaatfolie (plastic-aluminium) 15 miljoen kg 2,8%
7. EPS-trays (m.n. vleesbakjes) 11 miljoen kg 2,1%
8. Piepschuim (polystyreen/EPS) 6 miljoen kg 1,1%
9. Diverse andere vormvaste verpakkingen 176 miljoen kg 33,4%
10. Vuilniszakken 60 miljoen kg -
11. Achtergebleven productrest/vervuiling 84 miljoen kg -
Uitgaande van een totale hoeveelheid huishoudelijk restafval van 4 miljard kg. Bron: SenterNovem