Betrokkenheid van het bedrijfsleven

Het bedrijfsleven is sinds 1989 nadrukkelijk betrokken bij het vormgeven van  afvalstoffenbeleid voor kunststof verpakkingen en ander kunststof afval. Vertegenwoordigers van diverse branche-organisaties (SVM, CBL, NFK) en bedrijven (Shell, DSM, kunststof recyclingbedrijven) namen deel aan projecten waarin samen met andere stakeholders strategieën werden uitgewerkt om te komen tot preventie, hergebruik en recycling.

In 1991 leidde dat tot de ondertekening van het eerste verpakkingenconvenant met ook voor kunststof verpakkingsafval afspraken om te komen tot meer recycling. Sindsdien is de hoeveelheid kunststof verpakkingsafval die jaarlijks wordt gerecycled toegenomen, maar gezegd moet worden dat de afgesproken recycling doelstellingen tijdens geen van de drie convenanten werden gehaald. Vergeleken met andere verpakkingsmaterialen - zoals glas en papier - waren de afgesproken recyclingpercentages 60 tot 70% lager, maar een aantal factoren heeft ertoe geleid dat het in Nederland desondanks niet is gelukt de gewenste resultaten te boeken:

• inzameling en recycling van kunststof verpakkingsafval zijn beperkt gebleven tot slechts (een deel van) het verpakkingsafval van bedrijven;
• terwijl de al bestaande inzameling van glas en papier/karton uit huishoudens is geprofessionaliseerd, werd tot voor kort geen kunststof verpakkingsafval uit huishoudens gescheiden ingezameld;
• het gebruik van kunststof verpakkingen is sterk toegenomen, deels ten koste van de verpakkingsmaterialen die wel worden gerecycled;
• er zijn bijna geen nieuwe meermalige kunststof verpakkingen geïntroduceerd;
• er zijn geen nieuwe statiegeldsystemen of andere retoursystemen voor huishoudelijke kunststof verpakkingen (blijvend) op de markt gebracht.

Hierbij moet worden bedacht dat de verpakkingensector voor wat betreft het materiaal kunststof duidelijk anders is dan voor wat betreft de materialen glas en papier/karton. Problematisch voor een effectieve betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het realiseren van recycling doelstellingen voor juist kunststof verpakkingen is:

• kunststof verpakkingen worden vervaardigd door een relatief groot aantal bedrijven, waaronder vrij veel kleine bedrijven;
• kunststof verpakkingen worden gebruikt voor veel verschillende producten en worden dus toegeleverd aan veel verschillende bedrijfstakken;
• kunststofafval wordt niet gebruikt als input voor de productieprocessen van de primaire kunststofproducenten, maar kan uiteindelijk wel een voor hen  concurrerend materiaal of product opleveren.

Met het van kracht worden van het Verpakkingenbesluit op 1 januari 2006 is de zgn. producentenverantwoordelijkheid ingevoerd. Daarmee zijn producenten en importeurs van kunststof verpakkingen wettelijk verantwoordelijk geworden voor preventie en recycling van de verpakkingen die zij op de markt brengen.

Na overleg over de wijze waarop aan de verplichtingen kan worden voldaan is verder vorm gegeven aan uitvoeringsorganisaties die behulpzaam kunnen zijn bij het gezamenlijk voldoen aan de verplichtingen. De aanpak van verpakkingsafval van bedrijven is primair een zaak van de uitvoeringsorganisaties BVNL. Voor de aanpak van het kunststof verpakkingsafval van huishoudens zijn vooral de uitvoeringsorganisaties van VMK (van de kunststofsector) en Nedvang relevant.

Andere uitvoeringsorganisaties zoals PRN en SDV vertegenwoordigen bedrijven die voornamelijk betrokken zijn bij verpakkingen van respectievelijk papier/karton en glas en niet of nauwelijks bij kunststofverpakkingen.

Op het gebied van kunststof verpakkingen is Nedvang de trekker van het project “Plastic Hero” dat zich richt op de inzameling van kunststof verpakkingsafval door huishoudens. De zogenaamde inzamelpilots die vorig jaar in ongeveer 50 gemeentes werden uitgevoerd leverden -naast enkele kton kunststof verpakkingsafval- de informatie op basis waarvan in 2009 wordt gewerkt aan een landelijke campagne. Nedvang is daarnaast bezig vorm te geven aan het logistieke proces en de verdere sortering, recycling en vermarkting van gerecycled materiaal. In relatie daarmee heeft Nedvang ook tot taak gekregen om te beoordelen of door gemeenten ingezameld kunststof verpakkingsafval voldoet aan de gewenste specificaties.

Of en in hoeverre hiermee is voldaan de verplichtingen wordt besproken in verplichtingen bedrijfsleven (2b).